कोरोनाव्हायरस
कोरोनाव्हायरस म्हणजे काय?
कोरोनाव्हायरस विषाणूचे एक मोठे कुटुंब आहे ज्यामुळे
प्राणी किंवा मानवांमध्ये आजार उद्भवू शकतात. मानवांमध्ये, अनेक
कोरोनाव्हायरस सामान्य सर्दीपासून मध्य-पूर्व श्वसन सिंड्रोम (MERS) आणि गंभीर तीव्र श्वसन सिंड्रोम (SARS) सारख्या गंभीर रोगांमधे श्वसन संक्रमण होण्यास कारणीभूत
असतात.
कोविड -१९ म्हणजे काय?
कोविड -१९ हा नुकताच सापडलेल्या कोरोनाव्हायरसमुळे होणारा संसर्गजन्य रोग आहे. हा नवीन
विषाणू आणि आजार डिसेंबर 2019 मध्ये चीनच्या
वुहानमध्ये उद्रेक होण्यापूर्वी अज्ञात होता. कोविड -१९ हा जगभरातील सर्व देशांवर पसरलेला आहे.
एखाद्या माणसाला
काहीच लक्षणे नसले तरी त्याला कॉविड -१९ असू शकतो का?
कोविड -१९ प्रामुख्याने एखाद्याला खोकला आहे किंवा त्याला ताप किंवा थकवा यासारखे इतर
लक्षणे आढळलेल्या श्वासोच्छवासाच्या थेंबांमधून पसरतात. कोविड -१९ असणार्या बर्याच लोकांना केवळ सौम्य लक्षणे आढळतात. रोगाच्या सुरुवातीच्या
काळात हे विशेषतः खरे आहे. ज्याला नुकताच हलका खोकला आहे आणि आजारी वाटू शकत नाही
अशा व्यक्तीला कोविड -१९ असणे शक्य आहे.
काही अहवालात असे सूचित
केले गेले आहे की कोणतीही लक्षणे नसलेले लोक व्हायरस संक्रमित करु शकतात. हे किती
वेळा घडते हे अद्याप माहित नाही. WHO या विषयावरील चालू असलेल्या संशोधनाचे मूल्यांकन करीत आहे आणि अद्यतनित
निष्कर्ष सामायिक करणे सुरू ठेवेल.
कोविड -१९ ची लक्षणे.
कोविड -१९ ची सामान्य
लक्षणे म्हणजे ताप, कोरडे खोकला आणि थकवा.
इतर सामान्य लक्षणे जी सामान्यत: कमी आहेत आणि काही रूग्णांवर परिणाम होऊ शकतात त्यात
वेदना, अनुनासिक रक्तसंचय, डोकेदुखी, डोळ्यांच्या
बुबुळाच्या पुढील भागाचा होणारा दाह, घसा खवखवणे, अतिसार, चव किंवा गंध कमी
होणे किंवा त्वचेवर पुरळ किंवा बोटांनी मलविसर्जन यांचा समावेश आहे. ही लक्षणे
सहसा सौम्य असतात आणि हळूहळू सुरू होतात. काही लोकांना संसर्ग होतो परंतु
त्यांच्यात अगदी सौम्य लक्षणे असतात.
बहुतेक लोक (सुमारे 80%) दवाखान्यात उपचार न घेता या आजारापासून बरे होतात. कोविड -१९ असणारा या प्रत्येक 5 पैकी 1 जण गंभीर आजारी पडतो आणि श्वास घेण्यास त्रास होतो. वृद्ध लोक आणि उच्च रक्तदाब, हृदय आणि फुफ्फुसांच्या समस्या, मधुमेह किंवा कर्करोग सारख्या मूलभूत वैद्यकीय समस्या ज्यांना गंभीर आजार होण्याचा धोका जास्त असतो. तथापि, कोणालाही कोविड -१९ असू शकतो आणि गंभीर आजारी होऊ शकतो. ज्या सर्व वयोगटातील लोक ताप आणि / किंवा खोकला संबंधित श्वासोच्छवासासह / श्वास लागणे, छातीत दुखणे / दबाव किंवा भाषण किंवा हालचाली गमावत आहेत अशा लोकांना ताबडतोब वैद्यकीय मदत घ्यावी. शक्य असल्यास, प्रथम आरोग्य सेवा प्रदात्यास किंवा सुविधा कॉल करण्याची शिफारस केली जाते, जेणेकरून रुग्णाला योग्य क्लिनिककडे निर्देशित केले जाऊ शकते.
जर आपल्याला किरकोळ खोकला
किंवा सौम्य ताप यासारखी किरकोळ लक्षणे दिसली तर साधारणपणे वैद्यकीय सेवा घेण्याची
आवश्यकता नसते. घरीच रहा, स्वत: ला अलग
ठेवा आणि आपल्या लक्षणांचे परीक्षण करा. स्व-पृथक्करण वर राष्ट्रीय मार्गदर्शनाचे
अनुसरण करा.
तथापि, आपण मलेरिया किंवा डेंग्यू तापाने ग्रस्त
क्षेत्रात राहत असल्यास आपण तापाच्या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका हे महत्वाचे
आहे. वैद्यकीय मदत घ्या. जेव्हा आपण उपचारासाठी उपस्थित असाल तर शक्य असल्यास मुखवटा
(मास्क) घाला, इतर लोकांपासून कमीतकमी 1
मीटर अंतर ठेवा आणि आपल्या हातांनी पृष्ठभागास स्पर्श करू नका. जर एखादा मूल आजारी
असेल तर मुलास या सल्ल्याचे पालन करण्यास मदत करा.
आपल्याला छातीत त्रास
किंवा वेदना / दबाव येत असल्यास त्वरित वैद्यकीय सेवा मिळवा. शक्य असल्यास आपल्या
आरोग्य सेवा प्रदात्यास अगोदरच संपर्क साधा, तर तो तुम्हाला
योग्य आरोग्य सुविधा देऊ शकेल.
कोविड -१९ चा प्रसार कसा होतो?
लोक ज्यांना व्हायरस आहे
त्यांच्याकडून कोविड -१९ पसरण्याची शक्यता असते. हा रोग प्रामुख्याने नाकातून
किंवा तोंडातून लहान थेंबांद्वारे व्यक्तीकडे पसरतो, जेव्हा कोविड -१९
व्यक्तीला खोकतो, शिंकतो किंवा बोलतो
तेव्हा विषाणू बाहेर पडतात. हे थेंब तुलनेने जड असतात, ते दूर प्रवास करू शकत नाही आणि त्वरीत जमिनीवर
पडतात. विषाणूचा संसर्ग झालेल्या एखाद्या व्यक्तीकडून या बूंदांमध्ये श्वास
घेतल्यास लोकांनाही या विषाणूची लागण होते. म्हणूनच इतरांपासून कमीतकमी 1 मीटर दूर
रहाणे महत्वाचे आहे. हे थेंब व्यक्तीच्या आसपास वस्तू टेबल, डोकरनोब आणि हँड्रेल्स सारख्या पृष्ठभागावर येऊ
शकतात. लोक या वस्तू किंवा पृष्ठभागास स्पर्श करून, नंतर त्यांचे
डोळे, नाक किंवा तोंड स्पर्श करून संक्रमित होऊ
शकतात. म्हणूनच आपले हात साबणाने आणि पाण्याने नियमितपणे धुणे किंवा
अल्कोहोल-आधारित हाताने चोळणे आवश्यक आहे.
WHO कोविड -१९ पसरल्याच्या मार्गावर चालू असलेल्या संशोधनाचे
मूल्यांकन करीत आहे आणि अद्यतनित निष्कर्ष सामायिक करणे सुरू ठेवेल.
कोण संसर्गित आहे
हे आम्हाला माहित नसल्यास आपण इतरांचे आणि स्वतःचे संरक्षण कसे करू शकतो?
हात आणि श्वसन स्वच्छतेचा
सराव करणे सर्व वेळी महत्वाचे आहे आणि इतरांचे आणि स्वतःचे रक्षण करण्याचा हा एक
उत्तम मार्ग आहे.
जेव्हा शक्य असेल तेव्हा
स्वत: आणि इतरांमध्ये कमीतकमी 1 मीटर अंतर ठेवा. जर आपण खोकला किंवा शिंकत आहे अशा
एखाद्या व्यक्तीच्या बाजूने उभे असाल तर हे विशेषतः महत्वाचे आहे. काही संक्रमित
व्यक्ती अद्याप लक्षणे दर्शवित नाहीत किंवा त्यांची लक्षणे सौम्य असू शकतात म्हणून, आपण कोविड -१९ संक्रमण असलेल्या क्षेत्रात असाल
तर प्रत्येकाबरोबर शारीरिक अंतर राखणे ही चांगली कल्पना आहे.
कोविड -१९ झालेल्या एखाद्याशी जवळचा संपर्क आला असेल तर मी काय करावे?
जर आपण कोविड -१९ असलेल्या
एखाद्याशी जवळचा संपर्क साधत असाल तर आपल्याला संसर्ग होऊ शकतो.
जवळच्या संपर्काचा अर्थ
असा आहे की आपण हा रोग असलेल्यांपेक्षा 1 मीटरपेक्षा कमी क्षेत्रात रहाता. या
प्रकरणांमध्ये, घरीच राहणे चांगले.
तथापि, आपण मलेरिया किंवा डेंग्यू तापाने ग्रस्त
क्षेत्रात राहत असल्यास आपण तापाच्या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका हे महत्वाचे
आहे. वैद्यकीय मदत घ्या. जेव्हा आपण उपचारासाठी उपस्थित असाल तर शक्य असल्यास
मुखवटा घाला, इतर लोकांपासून कमीतकमी 1
मीटर अंतर ठेवा आणि आपल्या हातांनी पृष्ठभागास स्पर्श करू नका. जर एखादा मूल आजारी
असेल तर मुलास या सल्ल्याचे पालन करण्यास मदत करा.
आपण मलेरिया किंवा
डेंग्यू तापाने ग्रस्त क्षेत्रात राहत नसल्यास कृपया पुढील गोष्टी करा:
जर आपण आजारी पडत असाल तर
अगदी अगदी सौम्य लक्षणांसह आपण स्वत: ला वेगळे केले पाहिजे
आपण कोविड -१९ मध्ये संपर्कात
आला आहे असे आपल्याला वाटत नसले तरी लक्षणे विकसित होतात, तर स्वत: ला अलग करून स्वत: चे निरीक्षण करा.
जेव्हा आपल्याला नुकत्याच
सौम्य लक्षणे दिसतात तेव्हा आपल्याला रोगाच्या सुरुवातीच्या अवस्थेत इतरांना
संसर्ग होण्याची शक्यता असते, म्हणून लवकर
स्व-पृथक्करण(self-isolate) करणे फार
महत्वाचे आहे.
आपल्याकडे लक्षणे नसल्यास, परंतु एखाद्या संक्रमित व्यक्तीस संपर्कात आला
आसेल तर, स्वत: 14 दिवस अलग ठेवणे उघडकीस आले आहे.
स्वत: ला अलग
ठेवण्यात काय अर्थ आहे?
कुटूंबातील सदस्यांसह
समाजातील इतरांना संसर्ग टाळण्यासाठी कोविड -१९ ची लक्षणे असलेल्यांनी
आत्म-पृथक्करण हा एक महत्त्वपूर्ण उपाय केला आहे.
स्वत: ची अलगाव म्हणजे
जेव्हा एखादी व्यक्ती ताप, खोकला किंवा इतर कोविड -१९ ची लक्षणे अनुभवत
असेल तो घरीच राहतो आणि कामावर जात नाही, शाळा किंवा सार्वजनिक
ठिकाणी जात नाही. हे स्वेच्छेने किंवा त्याच्या / तिच्या आरोग्य सेवा
प्रदात्याच्या शिफारसीवर आधारित असू शकते. तथापि, आपण मलेरिया किंवा
डेंग्यू तापाने ग्रस्त क्षेत्रात राहत असल्यास आपण तापाच्या लक्षणांकडे दुर्लक्ष
करू नका हे महत्वाचे आहे. वैद्यकीय मदत घ्या. जेव्हा आपण उपचारासाठी उपस्थित असाल
तर शक्य असल्यास मुखवटा घाला, इतर लोकांपासून कमीतकमी 1 मीटर अंतर ठेवा आणि
आपल्या हातांनी पृष्ठभागास स्पर्श करू नका. जर एखादा मूल आजारी असेल तर मुलास या
सल्ल्याचे पालन करण्यास मदत करा.
आपण मलेरिया किंवा
डेंग्यू तापाने ग्रस्त क्षेत्रात राहत नसल्यास कृपया पुढील गोष्टी करा:
- जर एखादी व्यक्ती स्वत:
ला अलग ठेवत असेल तर असे आहे की तो / ती आजारी आहे परंतु गंभीर आजारी नाही
(वैद्यकीय सहाय्य आवश्यक आहे)
·
हाताने स्वच्छता
आणि शौचालय सुविधांसह एक मोठे, हवेशीर असू द्या
·
जर हे शक्य नसेल
तर बेड किमान 1 मीटर अंतरावर ठेवा
·
आपल्या
कुटुंबातील सदस्यांपासून अगदी इतरांपासून कमीतकमी 1 मीटर ठेवा
·
दररोज आपल्या
लक्षणांचे परीक्षण करा
·
आपण निरोगी
असल्याससुद्धा 14 दिवस वेगळे ठेवा
·
जर आपल्याला
श्वास घेण्यात त्रास होत असेल तर ताबडतोब आपल्या आरोग्य सेवा प्रदात्याशी संपर्क
साधा - शक्य असल्यास प्रथम त्यांना कॉल करा
·
फोनवर किंवा
ऑनलाईनद्वारे प्रियजनांशी संपर्क साधून आणि घरी स्वतः व्यायाम करून सकारात्मक आणि
उत्साही रहा.
अलग ठेवणे म्हणजे
क्रियाकलापांवर मर्यादा घालणे किंवा आजारी नसलेल्या लोकांना वेगळे करणे कारण ते कोविड
-१९ संपर्कात असावेत. जेव्हा लोक फक्त लक्षणे विकसित करतात तेव्हा रोगाचा प्रसार
रोखणे हे ध्येय आहे.
Isolation म्हणजे जे कोविड-१९ संसर्गजन्य
असू शकतात आणि त्त्यांचामधे लक्षणे सुधा आहेत त्यांना अलग ठेवणे
शारीरिक अंतर म्हणजे
शारीरिकदृष्ट्या दूर असणे. डब्ल्यूएचओने इतरांपासून कमीतकमी 1 मीटर अंतर ठेवण्याची
शिफारस केली आहे. हा एक सामान्य उपाय आहे
